Deeltjestest bij de APK: wat betekent het voor uw diesel?

De deeltjestest is een meting tijdens de APK die controleert of het roetfilter van een diesel nog goed werkt. Een roetfilter (ook wel DPF of partikelfilter genoemd) vangt de fijne roetdeeltjes uit het uitlaatgas op. Volgens onderzoek van TNO, aangehaald door de ANWB, vermindert een goed werkend filter de roetuitstoot van een dieselpersonenauto met 95 tot 99 procent.

Tot 1 januari 2023 controleerde de keurmeester het roetfilter alleen op het oog. Een filter dat van binnen kapot was of leeg was gehaald, viel zo niet op. Met een deeltjesteller meet de keurmeester nu hoeveel deeltjes er werkelijk uit de uitlaat komen. Volgens de Rijksoverheid is de roetfiltertest per 1 januari 2023 een verplicht onderdeel van de APK, en moeten alle dieselvoertuigen met een roetfilter deze test halen.

De invoering stond eerst gepland op 1 juli 2022. Volgens de Staatscourant is die datum uitgesteld naar 1 januari 2023, omdat leveranciers de deeltjestellers niet op tijd konden leveren.

De deeltjestest geldt voor diesels die af fabriek een roetfilter hebben. De regeling (Staatscourant 2021, 2214) noemt personenauto’s, bedrijfsauto’s en bussen met een dieselmotor en een af-fabriek roetfilter. Een bestelauto met zo’n filter krijgt de test dus ook. De regeling maakt geen onderscheid naar Euro-klasse of bouwjaar: bepalend is of de auto af fabriek een roetfilter heeft.

Bronnen: Staatscourant 2021, 2214 en 2022, 16212, en Rijksoverheid. De roetmeting geldt volgens de Rijksoverheid voor diesels zonder roetfilter vanaf bouwjaar 1980, de viergasmeting voor benzine- en lpg-auto’s met een geregelde katalysator vanaf bouwjaar 1993.

Of uw diesel een af-fabriek roetfilter heeft, ziet u in de kentekencheck van de RDW op ovi.rdw.nl. Bij de milieugegevens staat “Af Fabriek Roetfilter APK” met ja of nee. Volgens de ANWB is het roetfilter in 2011 verplicht geworden op nieuwe dieselauto’s om aan de Europese uitstooteisen te voldoen. Ook een diesel van vóór 2011 kan een roetfilter hebben. Twijfelt u, bel ons dan met uw kenteken.

Ook bij een dieselhybride telt of er af fabriek een roetfilter op de auto zit. Voor een bestelauto met bestelautokenteken (tot 3.500 kg) leest u meer op onze pagina over de APK voor een bestelauto.

De grens is 1.000.000 deeltjes per kubieke centimeter uitlaatgas, gemeten bij een stationair draaiende motor. Dat staat in de Regeling voertuigen, zoals gewijzigd in de Staatscourant 2021, 2214. Een goed werkend filter vangt bijna alle deeltjes op en blijft ver onder die grens. Een kapot of verwijderd filter komt er ruim boven.

In eerdere plannen stond ook een strengere grens van 250.000 deeltjes per kubieke centimeter voor diesels die na 31 december 2014 in gebruik zijn genomen. Die strengere grens is met dezelfde wijziging vervallen. Voor alle diesels met roetfilter geldt nu dezelfde grens van 1.000.000.

1. De auto staat stil en de motor draait stationair. Volgens de regeling mag de motor daarbij koud of warm zijn.
2. De keurmeester steekt de meetsonde van de deeltjesteller in het uiteinde van de uitlaat. Heeft de auto meer dan één uitlaat achter een roetfilter, dan wordt volgens de regeling bij elke uitlaat gemeten.
3. Na een stabilisatietijd van 15 seconden registreert de deeltjesteller minstens 15 seconden lang het aantal deeltjes per kubieke centimeter.
4. Blijft de waarde onder 1.000.000, dan is het roetfilter goedgekeurd. Ligt de waarde erboven, dan is het een afkeurpunt.

Een APK-keuringsstation moet een deeltjesteller hebben om een diesel met roetfilter te mogen keuren. Volgens de Staatscourant blokkeert het systeem van de RDW het afmelden van zo’n diesel als het keuringsstation geen deeltjesteller heeft. Een diesel waarvan het roetfilter bij de RDW is afgemeld, wordt gekeurd als een diesel zonder roetfilter. Autobedrijf Willemsbrug is een RDW-erkend APK-keuringsstation en doet de deeltjestest zelf.

Een diesel wordt afgekeurd als het roetfilter deeltjes doorlaat. Een vol of verstopt filter is in de regel niet de oorzaak, want een vol filter houdt de deeltjes nog tegen. Meestal is het filter beschadigd of gaat er uitlaatgas langs het filter.

Een afkeurpunt staat op uw keuringsrapport. Wat de verschillende punten op dat rapport betekenen, leest u in ons artikel over afkeurpunten, reparatiepunten en adviespunten.

Een roetfilter dat niet goed werkt, geeft vaak signalen tijdens het rijden. Volgens de ANWB zijn een slecht lopende motor en een brandend controlelampje de bekendste signalen. Let op deze punten:

Brandt er een lampje, laat dan de foutcode uitlezen. Dan weet u of het om het roetfilter gaat, om een sensor of om iets anders. Meer daarover leest u in ons artikel over een brandend motorlampje. Een AdBlue-melding is iets anders: AdBlue verlaagt de uitstoot van stikstofoxiden en heeft niets met de deeltjestest te maken.

Is uw diesel afgekeurd op de deeltjestest, dan moet de oorzaak worden verholpen voordat de auto wordt goedgekeurd. Bij ons zoekt de monteur eerst de oorzaak: is het filter kapot, is er een lek in de uitlaat of speelt er een storing? Daarna krijgt u vooraf een prijsopgave en wij repareren alleen na uw akkoord.

Wat het kost, hangt af van de oorzaak. Een lek in de uitlaat is een andere reparatie dan een kapot filter. Vervangen van een roetfilter kan volgens de ANWB € 1.500 kosten. Doen wij de reparatie na een afkeuring bij ons, dan is de herkeuring inbegrepen. Meer over de stappen na een afkeuring leest u op onze pagina over APK afgekeurd en repareren.

Volgens de RDW kunt u bij een personenauto met een datum eerste toelating vóór 1 januari 2017 de gegevens van het af-fabriek roetfilter laten verwijderen. Voor bedrijfsauto’s gelden andere datums. De auto wordt dan niet meer op het roetfilter afgekeurd, maar u betaalt volgens de RDW wel fijnstoftoeslag op de motorrijtuigenbelasting. Lees de voorwaarden bij de RDW voordat u hiervoor kiest.

Bij Autobedrijf Willemsbrug kost de APK voor een diesel met af-fabriek roetfilter € 60, inclusief de deeltjestest. Voor een diesel zonder roetfilter en voor een lpg-auto hoort u de prijs vooraf.

Afmelden bij de RDW is inbegrepen.

Bij een grote beurt is de APK bij ons gratis, behalve bij Tesla en Polestar. Wij doen de APK van maandag tot en met vrijdag, op afspraak. Wat de keuring verder inhoudt, leest u op onze pagina over de APK-keuring voor alle merken.

Kijk in de kentekencheck van de RDW op ovi.rdw.nl. Bij de milieugegevens staat “Af Fabriek Roetfilter APK” met ja of nee. Staat daar ja, dan krijgt uw diesel bij de APK de deeltjestest.

Nee. De roetmeting meet hoe donker het uitlaatgas is en is bedoeld voor diesels zonder roetfilter. De deeltjestest telt het aantal deeltjes per kubieke centimeter en is bedoeld voor diesels met een roetfilter.

Nee. Een keuringsstation heeft een deeltjesteller nodig om een diesel met roetfilter te keuren. Zonder deeltjesteller kan het station de keuring van zo’n diesel niet afmelden bij de RDW.

Ja. De regeling geldt voor personenauto’s, bedrijfsauto’s en bussen met een dieselmotor en een roetfilter. Een bestelauto met roetfilter krijgt dus ook de deeltjestest.

Dat hangt af van de meting. Het lampje zelf zegt nog niet of het filter deeltjes doorlaat. Laat de foutcode wel voor de APK uitlezen, zodat u weet wat er speelt.

Nee. AdBlue verlaagt de uitstoot van stikstofoxiden en het roetfilter vangt roetdeeltjes op. Heeft u een AdBlue-melding, lees dan ons artikel over AdBlue-storingen.

• Rijksoverheid: Wat wordt er gekeurd bij de Algemene Periodieke Keuring (APK)?
• Staatscourant: Wijziging Regeling voertuigen: roetfiltertest met deeltjesteller (Stcrt. 2021, 2214)
• Staatscourant: Wijziging Regeling erkenning en keuringsbevoegdheid APK: deeltjesteller (Stcrt. 2022, 16212)
• ANWB: APK voor dieselauto’s: roetfilter wordt gemeten
• RDW: Gegevens roetfilter verwijderen