Bougies vervangen: wanneer is het nodig?

Een bougie steekt in een benzinemotor het mengsel van lucht en brandstof aan. Dat gebeurt met een vonk tussen twee elektroden, de metalen puntjes onderaan de bougie. Volgens de ANWB staat er ongeveer 30.000 volt op de elektroden. Bij moderne benzinemotoren met directe injectie noemt bougiefabrikant Bosch spanningen boven 45.000 volt. Die spanning komt van de bobine, de ontstekingsspoel. Een porseleinen huis houdt de elektroden van elkaar gescheiden.

Een bougie werkt onder zware omstandigheden. Volgens Bosch kan de temperatuur bij de verbranding oplopen tot 2.000 °C. Bij elke vonk slijt er een klein beetje metaal van de elektroden. Daardoor wordt de afstand tussen de elektroden langzaam groter. Hoe groter die afstand, hoe meer spanning nodig is voor een goede vonk.

Het interval voor bougies staat in het onderhoudsschema van uw auto en verschilt sterk per motor. Volgens de ANWB hebben bougies vaak een voorgeschreven interval bij onderhoud. De ANWB geeft deze voorbeelden:

Bron: ANWB, Bougie vervangen

Het materiaal van de bougie maakt veel uit. Bougies met elektroden van platina of iridium slijten langzamer dan standaard bougies. Volgens de ANWB gaat een iridium bougie ongeveer 100.000 km mee. Staat er in het schema een interval in kilometers én in jaren, dan geldt wat het eerst komt. Hoe u het schema leest, staat in ons artikel over het onderhoudsschema van uw auto.

U merkt versleten bougies vooral aan een motor die onrustig loopt. De ANWB noemt deze signalen: de motor draait onregelmatig stationair, u voelt trillingen tijdens het rijden of de motor start moeilijk. Vaak is de afstand tussen de elektroden dan te groot geworden.

Deze klachten kunnen ook een andere oorzaak hebben, zoals een defecte bobine, een lek in de luchtinlaat of een probleem met de injectie. Daarom hoort eerst de oorzaak vastgesteld te worden voordat er onderdelen worden vervangen. Lees ook wat u doet als het motorlampje brandt.

Te late vervanging kan duurder uitpakken dan de bougies zelf. Een versleten bougie geeft soms geen goede vonk. Dan verbrandt de brandstof in die cilinder niet volledig. De onverbrande brandstof gaat met de uitlaatgassen mee naar de katalysator.

Volgens de ANWB is een kapotte katalysator vaak een gevolg van onvolledige verbranding, meestal door motorstoringen zoals versleten bougies. Een nieuwe katalysator kost volgens de ANWB € 500 tot € 1.000, afhankelijk van de auto. Dat is een veelvoud van de kosten van nieuwe bougies.

Een te oude bougie kan ook vast komen te zitten in de cilinderkop. Hoe langer een bougie erin zit, hoe lastiger het uitdraaien kan worden. Ook dat is een reden om het interval aan te houden.

Het verschil zit in het materiaal van de elektroden. Dat bepaalt hoe lang de bougie meegaat en wat hij kost. Volgens bougiefabrikant Bosch zijn er bougies op basis van nikkel, zonder edelmetaal, en bougies met elektroden van edelmetaal.

Bron: ANWB, Bougie vervangen, en Bosch over bougiematerialen

Kies de bougie die de fabrikant voorschrijft. De ANWB raadt aan het merk en type te monteren dat de fabrikant voorschrijft. Een andere bougie kan een andere warmtewaarde of lengte hebben. Dan past hij niet goed bij de motor, ook al past de schroefdraad. Een duurdere bougie in een motor die op standaard bougies is ontworpen, verlengt het interval in het schema niet.

Bij een eenvoudige motor kan het, maar bij veel moderne motoren is het lastig. Volgens de ANWB is het niet heel ingewikkeld als de bougies goed bereikbaar zijn. Bij veel moderne motoren zitten ze onder een afdekkap, een inlaatspruitstuk of andere onderdelen.

1. Laat de motor eerst volledig afkoelen.
2. Zorg dat u de juiste nieuwe bougies heeft, volgens het instructieboekje.
3. Haal de bobine of de bougiekabel voorzichtig los.
4. Draai de oude bougie los met een bougiesleutel.
5. Draai de nieuwe bougie eerst met de hand in, zodat de schroefdraad niet scheef gaat.
6. Draai hem vast met een momentsleutel volgens de waarde van de fabrikant.

Bougies worden vervangen volgens het interval van de fabrikant, vaak tijdens een grote beurt. Loopt de motor onrustig, dan leest de monteur eerst de foutcodes uit. Daaruit blijkt vaak welke cilinder overslaat. Zo is na te gaan of het aan een bougie, een bobine of iets anders ligt.

Volgens de ANWB kost het vervangen van vier bougies bij een veelvoorkomende middenklasser € 150 tot € 200. Bij ons krijgt u vooraf een prijsopgave en wij repareren alleen na uw akkoord. Meer over het onderhoud leest u op de pagina over de onderhoudsbeurt voor uw auto.

Ja, dat is de standaard werkwijze. Alle bougies slijten ongeveer even snel, dus als één bougie versleten is, zijn de andere dat meestal ook. Bij een defect door een andere oorzaak kan het anders zijn. Dat bespreken wij dan vooraf met u.

Nee. Een volledig elektrische auto heeft geen verbrandingsmotor en dus geen bougies. Een hybride of plug-inhybride met een benzinemotor heeft wel bougies. Die vervangt u volgens het onderhoudsschema van de fabrikant.

Meestal één per cilinder. Een driecilinder heeft dus drie bougies en een viercilinder vier. Sommige motoren hebben twee bougies per cilinder. Dat staat in de technische gegevens van uw auto.

Nee, niet de bougie zelf. De gevolgen kunnen wel meetellen. Een motor die overslaat, kan bij een benzineauto een hogere uitstoot geven of het motorlampje laten branden. Lees hoe dat werkt in ons artikel over het motorlampje en de APK.

De bobine maakt de hoge spanning, de bougie maakt daarmee de vonk in de cilinder. Volgens de ANWB staat er ongeveer 30.000 volt op de elektroden. Een defecte bobine geeft dezelfde klachten als een versleten bougie, daarom zoeken wij eerst de oorzaak.

Dat hangt af van de motor. Bij een motor waar de bougies bovenop zitten, gaat het snel. Moeten er eerst onderdelen zoals het inlaatspruitstuk af, dan duurt het langer. U hoort vooraf hoe lang de auto bij ons blijft.

• ANWB: Bougie vervangen
• ANWB: Katalysator
• Bosch: Bougies: aanhaalmoment en montage
• Bosch: Bougies voor moderne benzinemotoren