Thermostaat van de auto defect: zo herkent u het

Blijft de kachel lauw, komt de temperatuurmeter niet omhoog of loopt hij juist te ver op? Dan kan de thermostaat de oorzaak zijn. In dit artikel leest u hoe u dat herkent, wat het verschil is tussen open en dicht blijven hangen en wanneer u beter stopt.

Door het team van Autobedrijf Willemsbrug, RDW-erkend APK-keuringsstation · Bijgewerkt op 13 november 2026

Onze score is 4,8 / 5 uit 237 beoordelingen. Lees de ervaringen van klanten

Het korte antwoord

Een defecte thermostaat herkent u aan een kachel die lauw blijft, een temperatuurmeter die laag blijft of te hoog oploopt, en soms een waarschuwingslampje. Blijft de thermostaat open, dan wordt de motor niet goed warm. Blijft hij dicht, dan raakt de motor oververhit. Stop dan op een veilige plek. Bij Autobedrijf Willemsbrug in Rotterdam-IJsselmonde zoeken wij eerst de oorzaak.

Wat doet de thermostaat in uw auto?

De thermostaat is een klep in het koelsysteem. Volgens de ANWB blijft die klep dicht zolang de motor nog koud is. Zo wordt de motor sneller warm. Is de koelvloeistof op temperatuur, dan gaat de klep open. De vloeistof stroomt dan door de radiateur, de koeler voor in de auto, en daar koelt hij weer af.

In een klassieke thermostaat zit een stukje was. MAHLE legt uit dat die was uitzet als hij warm wordt en zo een zuigertje verschuift. Daardoor gaat de klep open. Koelt de was af, dan krimpt hij en duwt een veer het zuigertje terug.

Volgens de ANWB wordt de thermostaat in de meeste auto’s elektrisch aangestuurd. Bij zo’n elektrisch gestuurde thermostaat zit volgens MAHLE een klein verwarmingselement in de was. Zo kan de motorcomputer mee bepalen wanneer de klep opengaat. Zo’n thermostaat kan ook defect raken door een kapotte stekker of een elektrische fout, schrijft Gates.

Symptomen: kachel blijft koud, temperatuurmeter blijft laag of loopt op

De ANWB noemt drie waarschuwingssignalen: de temperatuurmeter loopt te hoog op, de kachel blijft lauw of er gaat een waarschuwingslampje branden. Welke klacht u merkt, hangt af van de stand waarin de thermostaat blijft hangen. Let vooral op deze signalen:

  • De kachel blijft lauw. Ook na een langere rit wordt het niet echt warm in de auto. Gates noemt dit een kenmerk van een thermostaat die open blijft staan.
  • De temperatuurmeter komt niet omhoog. De naald blijft lager staan dan u van uw auto gewend bent. Bij sommige auto’s meldt het display zelfs een koude motor, schrijft HELLA.
  • De temperatuurmeter loopt te hoog op. Dit past bij een thermostaat die dicht blijft. De warmte van de motor kan dan niet weg via de radiateur.
  • Er gaat een waarschuwingslampje branden. Dat kan het lampje van de koelvloeistof zijn of het motorlampje. Wat een lampje betekent, leest u in uw instructieboekje.
  • Koelvloeistof rond de thermostaat. Volgens Gates kunt u lekkage, druppels of duidelijke sporen van koelvloeistof zien op of rond de plek waar de thermostaat vastzit.

Blaast de kachel koud, dan zijn er meer oorzaken mogelijk dan alleen de thermostaat. Denk aan te weinig koelvloeistof of een klep achter het dashboard. Die oorzaken leest u op onze pagina kachel blaast koud.

Thermostaat blijft open of dicht hangen: het verschil

Een thermostaat kan op twee manieren defect raken. Hij blijft open staan of hij blijft dicht. MAHLE vat het verschil kort samen. Staat de thermostaat steeds open, dan wordt de motor te veel gekoeld. Staat hij steeds dicht, dan wordt de motor helemaal niet gekoeld en raakt hij oververhit.

Thermostaat blijft open Thermostaat blijft dicht
Wat er gebeurt Thermostaat blijft openDe koelvloeistof gaat de hele tijd door de radiateur. De motor blijft te koud. Thermostaat blijft dichtDe koelvloeistof kan niet naar de radiateur. De motor wordt te heet.
Wat u merkt Thermostaat blijft openDe kachel blijft lauw en de temperatuurmeter blijft lager dan normaal Thermostaat blijft dichtDe temperatuurmeter loopt hoger op dan normaal, soms snel, en een lampje kan gaan branden
Gevolg Thermostaat blijft openMeer brandstofverbruik, meer uitstoot en meer slijtage van de motor (Gates) Thermostaat blijft dichtKans op ernstige schade aan de motor als u doorrijdt (ANWB)
Wat u doet Thermostaat blijft openLaat de auto snel nakijken Thermostaat blijft dichtStop op een veilige plek en rijd niet verder

Bronnen: MAHLE Aftermarket, Thermostats (geraadpleegd november 2026), Gates, Thermostat failure signs (geraadpleegd november 2026) en ANWB, Een oververhitte motor, wat nu? (geraadpleegd november 2026).

Gates noemt een thermostaat die open blijft minder ernstig dan een thermostaat die dicht blijft. Toch is ook een open thermostaat geen klacht om lang mee door te rijden. Een motor die te koud blijft, werkt volgens Gates minder goed. Hij verbruikt meer brandstof en slijt sneller.

Een voorbeeld uit de technische informatie van HELLA laat zien hoe dit gaat. Bij de Volkswagen T5 kan het gebeuren dat de motor zijn normale temperatuur niet haalt. Het display meldt dan soms een koude motor. Volgens HELLA ligt de oorzaak vaak bij de thermostaat, die niet goed sluit.

Mag u doorrijden met een defecte thermostaat?

Nee, niet als de temperatuurmeter oploopt of het lampje van de koelvloeistof brandt. Volgens de ANWB herkent u een oververhitte motor aan dat lampje, een temperatuurmeter die snel oploopt en soms rook onder de motorkap. Het advies van de ANWB is dan: rijd niet door, want de motor kan zwaar beschadigd raken.

  1. Zet de kachel op de warmste stand en de ventilator op de hoogste stand. Zet de airco uit en open zo nodig een raam. Zo voert u volgens de ANWB tijdelijk warmte af.
  2. Daalt de temperatuur niet, stop dan op een veilige plek en zet de motor uit.
  3. Laat de motor met open motorkap minimaal een kwartier afkoelen. Dat raadt de ANWB aan.
  4. Bel uw pechhulp en laat de auto naar de garage brengen. Lees ook wat u doet bij pech onderweg.
Draai de dop van het expansievat of de radiateur niet open bij een hete motor. Het koelsysteem staat dan onder druk. Volgens de ANWB kan er dan een straal hete koelvloeistof uit spuiten. Het controleren van het peil bij een oververhitte motor noemt de ANWB gevaarlijk.

Blijft de meter laag en is er verder niets aan de hand? Dan is er minder direct gevaar voor de motor. Rijd dan alleen de ritten die nodig zijn en laat de auto snel nakijken. Met een lauwe kachel blijven de ruiten in de winter ook langer beslagen. Daarover leest u meer bij beslagen ruiten in de winter.

Thermostaat, koelvloeistof of waterpomp?

Een te warme motor of een lauwe kachel kan ook van iets anders komen dan de thermostaat. Kijk daarom ook naar de koelvloeistof, de waterpomp en de koelventilator. Deze aanwijzingen helpen u op weg. Zeker weten doet u het pas na een controle. Ziet u een plas onder de auto, lees dan waar koelvloeistof kan lekken.

  • Te weinig koelvloeistof. Staat het peil in het expansievat onder MIN, dan is er minder vloeistof om de warmte af te voeren. Volgens de ANWB gaat koelvloeistof verloren bij een lek in het koelsysteem. Hoe u het peil veilig controleert, leest u bij koelvloeistof controleren en bijvullen. Zakt het peil zonder plas, lees dan koelvloeistof verdwijnt zonder lek.
  • De waterpomp. De waterpomp pompt de koelvloeistof door de motor en naar de radiateur. Volgens de ANWB gaat een oudere pomp vaak lekken. Het peil daalt dan en de motor kan te heet worden. Meer daarover leest u bij waterpomp vervangen.
  • De koelventilator. Wordt de motor vooral in de file of bij stilstand te warm, dan werkt de koelventilator mogelijk niet goed. Volgens de ANWB slaat een goede ventilator bij een warme, stilstaande motor na ongeveer tien minuten hoorbaar aan. Lees ook koelventilator blijft draaien.

Een eenvoudige vuistregel: blijft de motor te koud terwijl het peil goed is, dan past dat het best bij een thermostaat die open blijft. Wordt de motor te warm, dan zijn er meer oorzaken mogelijk. Wat er dan kan spelen, leest u op onze pagina motor wordt te warm.

Zo zoeken wij de oorzaak

Heeft uw auto deze klacht? Wij zoeken eerst de oorzaak. Daarna hoort u vooraf wat er nodig is en wat het kost. Extra werk doen wij alleen na uw akkoord.

Bij een klacht aan de koeling of de kachel kijkt de monteur naar het hele koelsysteem en niet naar één onderdeel. Daarbij let hij op deze punten:

  1. Hij vraagt naar uw klacht. Blijft de meter laag, loopt hij op of blijft alleen de kachel koud? En vanaf wanneer?
  2. Hij controleert het peil van de koelvloeistof bij een koude motor.
  3. Hij test het koelsysteem onder druk en zoekt waar koelvloeistof weglekt.
  4. Hij controleert de thermostaat, de waterpomp en de radiateur.
  5. Hij test de koelventilator en de sensoren en leest de storingscodes uit.

Bel 010 479 00 00 met uw kenteken en vertel wat u merkt. Wij zijn bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.00 tot 17.30 uur en op zaterdag van 9.00 tot 15.00 uur. U vindt ook onze contactgegevens en route.

Welke foutcodes horen hierbij?

In deze tabel staan de foutcodes die over de thermostaat en de temperatuur van de koelvloeistof gaan. Per code ziet u wat de code zegt. Die omschrijving is vertaald uit de Engelstalige codelijst van Hella.

Een foutcode is een aanwijzing, geen diagnose. Welk onderdeel de oorzaak is, blijkt pas na meten.

Code Wat de code zegt
P0125 Wat de code zegtKoelvloeistoftemperatuur te laag voor de geregelde brandstofdosering
P0128 Wat de code zegtThermostaat: koelvloeistoftemperatuur onder de regeltemperatuur van de thermostaat
P0597 Wat de code zegtVerwarming van de thermostaat: stuurkring of onderbreking
P2181 Wat de code zegtWerking van het koelsysteem

Bron: Hella, OBD-II-codelijst P-codes (Engelstalig, geraadpleegd november 2026). Zie de lijst onderaan.

Andere codes en wat ze zeggen, vindt u in onze lijst met OBD-foutcodes.

Veelgestelde vragen

Kan een defecte thermostaat een waarschuwingslampje laten branden?

Ja. Volgens de ANWB kan bij een defecte thermostaat een waarschuwingslampje gaan branden. Brandt het rode lampje van de koelvloeistof, stop dan op een veilige plek. Bij een storingscode lezen wij de codes uit. Uitlezen kost een vast bedrag. Bel ons, dan hoort u het vooraf.

Verbruikt mijn auto meer brandstof met een kapotte thermostaat?

Ja, dat kan. Blijft de thermostaat open staan, dan blijft de motor te koud. Volgens Gates werkt een te koude motor minder goed. Hij verbruikt meer brandstof, stoot meer uit en slijt sneller.

Hoe lang gaat een thermostaat mee?

Dat is niet vooraf te zeggen. Volgens de ANWB raakt het mechanisme vroeg of laat uitgeput, maar is het moeilijk te voorspellen wanneer. Er is dus geen vast aantal jaren of kilometers. Let daarom op de signalen: een lauwe kachel of een temperatuurmeter die anders staat dan u gewend bent.

Kan een thermostaat ook koelvloeistof lekken?

Ja. Gates noemt lekkage, druppels of duidelijke sporen van koelvloeistof op of rond de plek waar de thermostaat vastzit als teken van een lek. Volgens Gates kan zo’n lek komen door een verkeerd gemonteerde thermostaat of afdichting. Ook roest en aanslag door verkeerde of gemengde koelvloeistof kunnen de thermostaat aantasten.

Waarom blijft de kachel koud terwijl de temperatuurmeter normaal staat?

Dan ligt het minder voor de hand dat de thermostaat open blijft. Een kachel die koud blaast bij een normale temperatuur kan ook komen door lucht in het koelsysteem, een klep achter het dashboard of de kachelventilator. Laat de oorzaak daarom eerst opzoeken.

Waar let u op bij een nieuwe thermostaat?

Op het koelsysteem en de koelvloeistof. Gates adviseert bij het vervangen van een thermostaat het koelsysteem eerst goed te spoelen en daarna te vullen met de koelvloeistof die de fabrikant voorschrijft. Gates adviseert ook de dop van het expansievat te controleren. Welke koelvloeistof bij uw auto hoort, staat in het instructieboekje.

Wat kost het om de thermostaat te laten vervangen?

Dat verschilt per auto. Heeft uw auto deze klacht? Wij zoeken eerst de oorzaak. Daarna hoort u vooraf wat er nodig is en wat het kost. Extra werk doen wij alleen na uw akkoord.

Lauwe kachel of te warme motor?

Bel 010 479 00 00 met uw kenteken, van maandag tot en met vrijdag van 8.00 tot 17.30 uur en op zaterdag van 9.00 tot 15.00 uur. Wij zoeken eerst de oorzaak. Daarna hoort u vooraf wat er nodig is en wat het kost.

U vindt ons aan het Boterdiep 11 in Rotterdam-IJsselmonde, vlak bij Stadion Feijenoord (De Kuip). Wij werken op afspraak. Voor een korte vraag of controle kunt u zonder afspraak binnenlopen.

English? Our team speaks English. Call +31 10 479 00 00 or see our contact page in English.